Politik Karar Alıcılar Kentsel Yeşil Alanlarımızda Neden Başarısız Oluyorlar?

Yerel yönetim ve hükümetlerin kentlerdeki yeşil alanlar üzerindeki politikaları, bunların kesişimi ve farklı yeşil alan politikaları üzerine kısa ve okunaklı bir çeviri.

Çevirmen: Rümeysa Sağın

Editör: Hazal Öncel

Sayfa Düzeni: Erhan Köş

Politik Karar Alıcılar Kentsel Yeşil Alanlarımızda Neden Başarısız Oluyorlar?

Yerel yönetim ve hükümetlerin kentlerdeki yeşil alanlar üzerindeki politikaları, bunların kesişimi ve farklı yeşil alan politikaları üzerine kısa ve okunaklı bir çeviri.

Çevirmen: Rümeysa Sağın

Editör: Hazal Öncel

Sayfa Düzeni: Erhan Köş

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on telegram

Rümeysa Sağın, Boğaziçi Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği lisans mezunu.
İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Kent Çalışmaları alanında yüksek lisans yapıyor.

Hazal Öncel, İstanbul Üniversitesi’nde sosyoloji öğrencisi. Büyülü gerçekçiliği ve bağımsız filmleri seviyor.

Sayfa Düzeni: Erhan Köş

1079 kelime

Kent bölgelerindeki yeşil alanlar yaşam memnuniyeti için çok önemlidir. Pek çok araştırma, yeşil alanların zihinsel ve fiziksel sağlığı güçlendirdiğini, stresi engellediğini, gürültüyü ve hava kirliliğini azalttığını ispatlamaktadır. Politika yapıcılar bunun farkında oldukları için sokağa çıkma kısıtlamaları boyunca parkları ve yeşil alanları açık tutmaları için yerel yönetimlere baskıda bulunmuştur.

Ancak yine de bu araştırmada bahsedeceğimiz kentsel yeşil alanların faydalarını en üst düzeye çıkarmak için yapılması gerekenler ile gerçekte şehirlerde uygulananlar arasında büyük bir fark var. Politikacılar parkların ve diğer açık alanların ne kadar önemli ve yararlı olduğundan bahsetmeyi severler – ancak bakım masrafları için para harcamaktan pek hoşlanmazlar.

Son çalışmamız, karar vericilerin söyledikleri ile pratikte olanlar arasındaki uçurumu ve gelecekte kentlerde yeşil alanlara erişimin giderek zorlaşabileceğini göstermektedir.

Politika Vaatleri

Politika hedeflerine kimi zaman fiilen ulaşılamaz. Örnek olarak ağaç dikmeyi ele alalım. Birleşik Krallık hükümeti, 2022 yılına kadar İngiltere’de bir milyonu kent ağacı olmak üzere 11 milyon ağaç dikeceğini açıkladı. Ancak bu kent ağaçlarının %30-50’si henüz ilk yılında hüsranla sonuçlanabilir. Ağaçların belki de sadece yarısı hayatta kalacak çünkü genellikle yanlış yerlere, sıkıştırılmış zeminlere ekilmekte veya sulanmamakta ya da iyi bir bakım yapılmamaktadır.

Yerel idareciler genellikle strateji dokümanlarında parklar ve yeşil alanlar için büyük hedefler belirler. Bu stratejiler; heyecan uyandıran amaçlar ve eylemlerle dolu, titizlikle kâğıda dökülmüş belgelerdir.

Örneğin Nottingham‘da şehir konseyinin yeşil alan stratejisi “daha fazla insanın açık ve yeşil alanları daha sık kullanmasını” hedeflerken; Southampton‘da ise belediye meclisinin amacı “benzersiz bir yer hissine katkıda bulunacak yüksek kaliteli yeşil alanlardan oluşan bir ağ sağlamaktır”. Ancak bu strateji belgelerinin her zaman kesin bir hükmü yoktur, bundan ötürü politika yapıcıları sorumlu tutmak zordur.

Stratejik hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmek ise neredeyse imkânsız olabilmektedir. Biz çalışmamızda, Londra’nın Westminster ilçesinde 2007’de yayımlanan ilk hedeflerin 2019’da yayımlanan ikinci strateji belgesinde karşılanıp karşılanmadığını görmek için bu iki yeşil alan strateji dokümanını inceledik.

Bunu öğrenmenin nispeten kolay bir iş olacağını düşünmüştük, ancak kısa bir süre sonra bunun imkânsız bir görev olduğunu anladık ve bir dizi engelle karşılaştık. Bunun nedeni kısmen, zaman içinde farklı veri kümelerinin kullanılmasıydı; yani doğrudan öncesi ve sonrası karşılaştırmalar yapılamazdı.

Westminster konseyi tarafından düzenlenen bazı veri kümeleri “yeşil alan” kavramına işaret ederken diğerleri “açık alan” olarak değerlendirilmişti. Çok küçük bir farklılık gibi görünebilir ancak bu durum, ilk stratejideki yeşil alan miktarının artırılması hedefinin gerçekleşip gerçekleşmediğini sonraki strateji planlarından kesin olarak öğrenemeyeceğimiz anlamına geliyordu.

Asla Ulaşılamayacak Hedefler

Kentsel yeşil alanları artırmak özellikle şehir sakinlerinin tümünün bir bahçe alanına erişimi olmadığı ve bu nedenle yürüme mesafesinde bir park veya yeşil alan olması gereken çok nüfuslu şehirlerde oldukça cazip ve çekicidir.

Yeşil alanlar farklı şekillerde nitelendirilebilmektedir. Çatı bahçeleri ve yeşil duvarlar, yeşil alan tanımlarına giderek daha fazla dâhil edilmektedir. Ancak kent sakinleri yeşil duvarlara erişemiyorlarsa veya binanın tepesindeki çatı bahçesi orada ikamet etmeyenlere kilitli tutulduğu için giremiyorlarsa, bunlar da sayılır mı? Bazı yerel idareciler, sentetik futbol sahalarını “halka açık açık alan” olarak tanımlamaktadır. Demek ki kullanıcıların rezervasyon yapması ve kullanmak için ödeme yapması gereken kapısı kilitli tesisler de kimi zaman yeşil alan olarak sayılabilmektedir.

Parklar ve yeşil alanlar için yasal fon olmadan yeşil alan stratejilerinin büyük bir iştiyakla umut vaat etmesi şaşılacak şeydir. Şehir konseyleri, maliyet tasarrufu sağlamak için baskı altına alındığında, genellikle önce park bütçelerini hedef alırlar. Mesela, Newcastle Şehir Meclisi’nin park bütçesi 2010-2017 yılları arasında %90 azaltılmıştır.

COVID-19 bize zihinsel ve fiziksel sağlığımız için kentsel yeşil alanlara ne kadar ihtiyaç duyduğumuzu gösterdi. İngiliz hükümeti şu anda çeşitli devlet dairelerinin bütçelerini değerlendiren kapsamlı bir maliyet incelemesi yürütmektedir. Bu durum kentsel yeşil alanların politikacıların ilgisini yeniden çekmesi için uygun bir fırsat sunmaktadır.

Dolayısıyla kent parklarına yönelik mevcut yaklaşımı sürdürmek geriye dönük bir adım olacaktır. Parkların, sağladıkları temel hizmeti karşılayacak sürekli fonlara ihtiyacı vardır.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on telegram

Başka Yazılar

Haftalık Bültene Katılın

Her hafta pazar günü dilsosyal’de yayınlanan içerikleri kısa özetler halinde size yollayalım.

*Her e-postanın altında bulunan “Abonelikten Ayrıl” butonunu kullanarak dilediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz.